Büyük Kuluncak (Malatya) Nb - U - REE - Zr - Li yatağının cevherleşme özellikleri ile alterasyon ilişkisi
Büyük Kuluncak (Malatya) Nb - U - REE - Zr - Li yatağının cevherleşme özellikleri ile alterasyon ilişkisi
O. PULAT, M. KARAKAŞ, M. A. YASTI
Kuluncak (Malatya) ilçesi kuzeyinde Kuluncak Ofiyolitini keserek yerleşen Üst Kretase - Alt Paleosen yaşlı alkali karakterli Kuluncak siyenitoyidi ile ilişkili nadir toprak element (NTE) + Niobyum (Nb) + Uranyum (U) + Zirkon (Zr) ve Lityum (Li) oluşumları incelenmiştir.
Alkali karakterli magma ile ilişkili Büyük Kuluncak NTE - Nb - U yatağı; nadir metaller (Nb ve Zr, Rb) bakımından zengin, ülkemizin ilk ekonomik yatağıdır.
Yatak, Triyas - Alt Kretase yaşlı Domuzdağı Napı kireçtaşlarına sokulum yapan alkali karakterli foid siyenit, sodalit siyenit, siyenit, alkali feldispat siyenit bileşimli kayaçlara bağlı olarak meydana gelmiştir. Magmatik sokulum yapan kayaç içerisinde, kireçtaşları ile olan kontak zonlarda, pegmatitik sokulumlarda ayrıca floritler içerisinde şekillenen nadir toprak elementleri ve floritlerin eşlik ettiği elementler; kontak metazomatizma etkisi ile oluşmuştur. Yatağı oluşturan kayaçların alterasyon derecesi ile cevherleşme özelliklerinin yorumlanması bu çalışmanın ana fikrini oluşturmaktadır.
Nadir toprak elementleri; killi ve ileri derecede killeşmiş örneklerde fazlaca bulunurken, ancak temiz örneklerde nadir toprak elementleri kompozitler açısından kısmen düşüktür. Böylelikle, gerek siyenitin yerleşimi sırasında ve sonraki evrelerde gelişen alterasyonlar ile ana kayaç içerisinde hidrotermal akışkanlar ve kontak metazomatizma etkisi ile gelişen bozunma ve killeşmeler, nadir toprak elementlerinin 2 - 3 kat artmasını sağlamıştır. MAKALEYE ULAŞMAK İÇİN: https://dergi.mta.gov.tr/dosyalar/images/mtadergi/makaleler/tr/20220414141240_2501_2243_866dd588.pdf
O. PULAT, M. KARAKAŞ, M. A. YASTI
Kuluncak (Malatya) ilçesi kuzeyinde Kuluncak Ofiyolitini keserek yerleşen Üst Kretase - Alt Paleosen yaşlı alkali karakterli Kuluncak siyenitoyidi ile ilişkili nadir toprak element (NTE) + Niobyum (Nb) + Uranyum (U) + Zirkon (Zr) ve Lityum (Li) oluşumları incelenmiştir.
Alkali karakterli magma ile ilişkili Büyük Kuluncak NTE - Nb - U yatağı; nadir metaller (Nb ve Zr, Rb) bakımından zengin, ülkemizin ilk ekonomik yatağıdır.
Yatak, Triyas - Alt Kretase yaşlı Domuzdağı Napı kireçtaşlarına sokulum yapan alkali karakterli foid siyenit, sodalit siyenit, siyenit, alkali feldispat siyenit bileşimli kayaçlara bağlı olarak meydana gelmiştir. Magmatik sokulum yapan kayaç içerisinde, kireçtaşları ile olan kontak zonlarda, pegmatitik sokulumlarda ayrıca floritler içerisinde şekillenen nadir toprak elementleri ve floritlerin eşlik ettiği elementler; kontak metazomatizma etkisi ile oluşmuştur. Yatağı oluşturan kayaçların alterasyon derecesi ile cevherleşme özelliklerinin yorumlanması bu çalışmanın ana fikrini oluşturmaktadır.
Nadir toprak elementleri; killi ve ileri derecede killeşmiş örneklerde fazlaca bulunurken, ancak temiz örneklerde nadir toprak elementleri kompozitler açısından kısmen düşüktür. Böylelikle, gerek siyenitin yerleşimi sırasında ve sonraki evrelerde gelişen alterasyonlar ile ana kayaç içerisinde hidrotermal akışkanlar ve kontak metazomatizma etkisi ile gelişen bozunma ve killeşmeler, nadir toprak elementlerinin 2 - 3 kat artmasını sağlamıştır. MAKALEYE ULAŞMAK İÇİN: https://dergi.mta.gov.tr/dosyalar/images/mtadergi/makaleler/tr/20220414141240_2501_2243_866dd588.pdf
Yorumlar
Yorum Gönder