Yer Altı Kömür Gazlaştırmada En İyi Uygulamalar “Best Practices in Underground Coal Gasification"
Yer Altı Kömür Gazlaştırmada En İyi Uygulamalar
“Best Practices in Underground Coal Gasification"
Elizabeth Burton, Julio Friedmann, Ravi Upadhye
Dr. İlker ŞENGÜLER, YILDIRIM Şirketler Grubu / YILMADEN Holding
(Yazarlara ait “Best Practices in Underground Coal Gasification” başlıklı makaleden derlenmiştir)
Yer altı kömür gazlaştırma (UCG), kömürü yerinde gaz halinde bir ürüne dönüştürme işlemidir. Genellikle sentetik gaz veya syngas (synthesis gas / syngas) olarak adlandırılır. İşlem, yüzey gazlaştırıcılarda meydana gelen aynı kimyasal reaksiyonlar yoluyla gerçekleşir. Gazlaştırma, hidrokarbonları yüksek basınç ve sıcaklıklarda bir sentetik gaza (sentez gazı) dönüştürür ve birçok ürün (elektrik gücü, kimyasal hammadde, sıvı yakıtlar, hidrojen, sentetik gaz) oluşturmak için kullanılabilir. Gazlaştırma, özellikle kükürt, azot oksitleri ve cıva emisyonları açısından kirlilik kontrolü için sayısız olanak sağlar.
UCG, birçok farklı jeolojik ortamda işletilemeyen derin ve/veya ince damarlı kömürlerin gazlaştırarak, ekonomiye kazandırılmasını sağlar. Bu yöntemle ABD'de geri kazanılabilir kömür rezervlerinde % 300-400'lük bir artış mümkün görülmektedir. Hindistan ve Çin dahil olmak üzere hızlı ekonomik genişleme yaşayan, gelişmekte olan ülkeler için UCG de özellikle zorlayıcı bir teknoloji olabilir. UCG, birçok ülkede birçok farklı deneysel testler ile denenmiştir. ABD, 1975 ve 1996 yılları arasında bitümlü ve alt bitümlü kömürler yanında linyit kömürlerini de test ederek 30'dan fazla pilot tesis gerçekleştirmiştir. Eski Sovyetler Birliği, UCG saha denemelerini 50 yılı aşkın bir süre sürdürmüştür. Angren’de (Özbekistan) 47 yıldan sonra bugün hala faaliyette olan bir elektrik santrali de dahil olmak üzere çeşitli ticari projeler hayata geçirilmiştir. 1991 yılından bu yana Çin, en az 16 test yürütmüş olup, kimyasal ve gübre hammaddeleri için birkaç ticari UCG projesine sahiptir. 2000 yılında Avustralya, kontrollü bir kapatma ve kontrollü yeniden başlatma öncesinde 3 yıl boyunca sentetik gaz üreten büyük bir pilot tesis (Chinchilla) oluşturmuştur. Halihazırda; ABD, Kanada, Güney Afrika, Hindistan, Avustralya, Yeni Zelanda ve Çin'de enerji, sıvı yakıt ve sentetik doğal gaz üretmek için çok sayıda ticari proje geliştirilme aşamasındadır. Kontrollü Geri Çekme Enjeksiyon Noktası (CRIP) süreci ve Ergo Exergy'nin tescilli UCG süreci dahil olmak üzere UCG reaksiyonlarını başlatmak ve kontrol etmek için çeşitli prosesler bulunmaktadır.
Bu ateşleme süreçleri, yüzeyde üretilen sentetik gaza bileşimsel olarak benzeyen bir sentez gazı (syngas) akışı yaratır. Bu gaz, bir dizi faktöre bağlı olarak daha yüksek CO2 ve hidrojen ürünlerine sahip olabilir. Bunlar arasında, UCG reaktörüne optimum oranın üzerinde su akışı ve su-gaz geçişinin kül katalizi bulunur. Yerinde dönüşümün doğası nedeniyle, UCG sentez gazının (syngas), geleneksel gaza göre; sülfür, katran, partikül ve cıva içeriği daha düşüktür. Ayrıca diğer bir özelliği de çok düşük kül içeriğine sahip olmasıdır.
MADENCİLİK TÜRKİYE DERGİSİ, 15 Ekim 2020, Sayı: 90, Sayfa: 78-79, ANKARA
https://madencilikturkiye.com/wp-content/uploads/2018/09/Madencilik-Turkiye-Dergisi-Sayi-90-43g4r5fdt5ayf.pdf
Yorumlar
Yorum Gönder