PORFİRİ VE EPİTERMAL MİNERAL YATAKLARI


Porfiri ve Epitermal yataklar, Dünya yüzeyinin altındaki magma kütlelerinin soğuması ve kristalleşmesi sırasında magmatik sıvılar tarafından oluşturulan iki ana hidrotermal cevher yatağı türüdür. Porfir yatakları tipik olarak bakır ve altınla ilişkili büyük, düşük tenörlü sistemlerdir, epitermal yataklar ise daha sığ kabuk seviyelerinde oluşan, altın ve gümüş bakımından zengin, daha küçük, yüksek tenörlü damarlardır.

Aşağıda, porfir bakır-altın (Cu-Au) ve epitermal altın-gümüş (Au ± Ag) yataklarının oluşum ortamlarını ve özelliklerini gösteren karşılaştırmalı bir jeolojik kesit açıklanmaktadır:


1. Porfir Cu-Au Sistemi (Diyagramın Sol Tarafı)


Kabuktaki Konumu: Daha derinlerde ve daha büyük boyutlarda oluşur.

Kaya Değişim Bölgeleri:

Potasyum/Hornfels Bölgesi: Magmatik kaynağa en yakın; yüksek sıcaklıkta değişim.

Fillik/Arjilik Bölge: Kuvars-serisit-pirit mineralleri içeren orta dereceli alterasyon bölgesi.

Propilitik Bölge: Klorit, epidot ve kalsit içeren dış alterasyon bölgesi.

Yapılar: Duvar kayaç porfiri içindeki D damarları, breş boruları ve stok ağları içerir.

İlişkili Yataklar: Yanacocha ve Veladero önemli örneklerdir.


2. Epitermal Altın ± Gümüş Sistemi (Diyagramın Sağ Tarafı)


Kabuktaki Konumu: Volkanik ve tortul ortamlarda yüzeye daha yakın oluşur.

Türler:

Yüksek Sülfürleşme: Asidik sıvılar, ileri arjilik alterasyon ve diyatremlerle ilişkilidir (örneğin, Lepanto, La Arena).

Düşük Sülfürleşme: Yapısal olarak kontrol edilen bölgelerde oluşan nötr pH'lı sıvılar (örneğin, Pajingo, Hishikari).

Değişim Bölgeleri: Kil bakımından zengin bölgeler, silika örtüleri ve boşluklu kuvars yapıları içerir.

Ana Kayalar: Tüflerden, kumtaşlarından, andezitlerden metamorfik temel kayalara kadar değişir.


3. Jeolojik Bağlam


Magmatik Kaynak: Metal çökelmesine yol açan hidrotermal sıvı akışını yönlendirir.

Yapısal Kontroller: Faylar, kubbeler ve kırık bölgeleri mineralleştirici sıvıları yönlendirir.

Kaya Tipleri: Lapilli tüf, kumtaşı, andezit, kaynaklanmış tüf ve metamorfik kayaları içerir.


Şekil açıklama:

Corbett, G. (1996) den alınmış olup, Porfir ve Epitermal cevher yatağı ortamlarını gösteren diyagramdır..

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Geological Methods in Mineral Exploration and Mining / Roger Marjoribanks

Resim
Geological Methods in Mineral Exploration and Mining Roger Marjoribanks Second Edition This book is written as a practical field manual to be used by geologists engaged in mineral exploration. It is also hoped that it will serve as a text and reference for students in Applied Geology courses of universities and colleges. The book aims to outline some of the practical skills that turn the graduate geologist into an explorationist. It is intended as a practical “how to” book, rather than as a text on geological or ore deposit theory. YAYINA ULAŞMAK İÇİN: (1) https://link.springer.com/content/pdf/bfm:978-3-540-74375-0/1?pdf=chapter%20toc
Devamı

Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi…

Resim
Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi… H. A. Baran Ülkemizin önemli metalojenik kuşaklarından birinde yer alan bölge baz metaller açısından potansiyeli yüksek alanlar arasında yer almaktadır. İnceleme alanı ve çevresinde hali hazırda keşfedilmiş ve/veya işletilen 20 adet maden yatağı mevcuttur. Bunlardan 5 tanesi endüstriyel hammadde ocağı (mermer), 15 tanesi (10 Pb-Zn, 2 Cu, 3 Cr) ise metalik maden yataklarıdır. Uzaktan algılama ile maden aramada yaygın olarak kullanılan tekniklerden birisi de alterasyon tespitidir. Çalışma alanındaki madenler uzaktan algılama çalışmalarında yüksek başarı oranı ile tespit edilebilen demir veya demirli mineral içermektedir. Landsat 8 uydu görüntüsü üzerinde uzaktan algılama teknikleri (band oranlaması, kontrast germesi, renkli kompozit görüntü oluşturma) kullanılarak Hakkâri’de hali hazırda mevcut veya işletilen maden yataklarının konumları başarılı bir şekilde belirlenerek, 2 yeni potansiyel sahanın tesp...
Devamı

Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri

Resim
Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri Ramazan SARI, Şahset KÜÇÜKEFE, Gülcan BOZKAYA, Ömer BOZKAYA, Fatih BADEMLER, Zehra DEVECİ ARAL, Elif Dilek BAYRAKÇIOĞLU, Cahit DÖNMEZ ve Serkan ÖZKÜMÜŞ İnceleme alanı, Biga yarımadasının güneydoğusunda yer almaktadır. Arazide, sondaj ve laboratuvar çalışmalarıyla bölgede daha önce tanımlanmamış, Alt Miyosen ve öncesi birimleri kesen ve Au, Pb, Zn ve Cu anomalileri içeren diyorit porfir sokulumunun varlığı belirlenmiştir. Porfiri kütle ve sokulduğu çevre kayalar içinde birbirini kesen ve/veya iç içe geçmiş potasik, piropilitik, fillik ve arjilik alterasyon zonları gelişmiştir. Diyorit porfir ve yan kayada nabit altın, gümüş, pirit, kalkopirit, sfalerit ve galen içeren damar-damarcıklar gelişmiştir. Damar-damarcıklar derinlerde ondülasyonlu kuvars, orta ve üst seviyelerde masif kuvars, kalsit, dolomit ve barit dolguludur. Sfalerit, kuvars ve baritlerde yapılan sıvı kapanı...
Devamı

ALACAKAYA (ELAZIĞ) MERMERİNDE GULEMAN OFİYOLİTİNİN MUCİZESİ

Resim
Elazığ ili Alacakaya (Guleman) ilçesinde bulunan ve “Elazığ Vişnesi” olarak adlandırılan mermerin ünü ülkemiz sınırlarını aşmıştır. Literatürde “Rosso Levanto” olarak bilinen volkano sedimanter tektonik breş bölgede mermer olarak üretilmektedir. 1980’li yıllarda başlayan bir serüvenin ürünü olan Rosso Levanto günümüzde dünyanın en önemli yapılarında karşımıza çıkmaktadır. Elazığ vişnesi olarak bilinen breşik mermerler, Alp-Himalaya Orojenezine bağlı olarak oluşan ve Hatay, Adana, Elazığ, Ağrı doğrultusunda uzanıp İran’da son bulan kuşak içerisinde yer almaktadır. En iyi breşik mermerlerin oluştuğu yer Alacakaya (Guleman, Elazığ) bölgesidir. Guleman yöresinde yüzeyleyn ultramafik-mafik kayaçlar, tektonik dilimlenmeyle parçalanmış eksik dizi bir ofiyolit topluluğu olarak tanımlanmış ve “Guleman Ofiyoliti” olarak adlanmıştır (Özkan, 1982). Guleman (Alacakaya-Elazığ) bölgesini oluşturan litolojik birimler yaşlıdan gence doğru; Paleozoyik yaşlı Bitlis Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı ...
Devamı

Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye

Resim
  Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye Fabien Rabayrol, Craig J.R. Hart, and Robert A. Creaser   The newly defined, 1,500-km-long, late Cenozoic Anatolian metallogenic trend of Turkey is the central segment of the western Tethyan metallogenic belt and formed after the closure of the southern Neotethys Ocean. Mineral deposit discoveries along this trend show that the Oligocene to Miocene igneous units are highly prospective for gold-rich porphyry- and epithermal-style mineralization (~27 Moz) but that copper endowment is poor. However, the temporal and spatial constraints on late Cenozoic gold districts and isolated prospects and their tectonic affinity are poorly known, despite recent efforts. We herein provide new U-Pb and Re-Os age data and field observations from Miocene gold prospects and deposits throughout the Anatolian trend, which we interpret together with previousl...
Devamı