Semail Ofiyolitindeki kromit kütleleriyle ilişkili peridotit ve dünitin karbondioksit ile reaksiyonu:

 Kararlı karbonat mineralleri oluşturarak karbon yakalamaya katkı sağlıyor




Samail Ofiyoliti , Semail Ofiyoliti olarak da bilinir , Arap Yarımadası'ndaki Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde bulunan büyük, eski bir jeolojik oluşumdur .  Dünyanın en büyük ve en iyi açığa çıkmış okyanus kabuğu parçalarından biridir ve Dünya'nın üst mantosundan gelen ve kıtasal kabuğun üzerine itilen volkanik kayaçlardan ve ultramafik kayaçlardan oluşur .  Bu ofiyolit, okyanus kabuğu oluşumunun dinamikleri ve okyanus havzalarının oluşumunda yer alan tektonik süreçler hakkında bilgi sağlar . 

Yaklaşık 95 milyon yıl önce Geç Kretase döneminde oluşan  Samail Ofiyoliti, Afrika ve Avrasya tektonik plakalarının yakınsaması nedeniyle kıtasal kabuk üzerine itilen Tetis Okyanus kabuğunun bir parçasını temsil eder. Obdüksiyon olarak bilinen bu jeolojik olay, okyanus kabuğu oluşumu, dalma ve obdüksiyon süreçlerini incelemek için bir alan haline getirir .

Yaklaşık 100.000 kilometrekarelik bir alanı kaplar ve eksiksiz ve iyi korunmuş bir stratigrafik kesittir . Bu, Dünya'nın üst mantosunun katmanlarını, kümülat kayaları, gabroları, tabakalı dayk komplekslerini ve volkanik dizileri içerir ve okyanus litosferinin dikey bir profilini sağlar. Esas olarak %45 ila % 77 arasında ( SiO2 ) içeriğine sahip silikat kayalarından oluşur .

Yüzeydeki kromit mineralleşmesi, serpantinleşmiş dunit kayaç içinde yer alan, merceksi geometriye sahip küçük, kütleli bir kapsül benzeri yapı olarak ortaya çıkmakta olup; açık renkli, aşınmış ana kayaçtan açıkça ayırt edilebilen, koyu gri ila siyah, kompakt ve kütleli bir birim olarak görünmektedir…

Hepimizin bildiği gibi, iklim değişikliğinin çevremiz üzerindeki ciddi etkisi göz önüne alındığında, Karbon Yakalama, Kullanım ve Depolama (CCUS), CO₂ emisyonlarını atmosfere girmeden önce yakalayarak azaltmada önemli bir rol oynamakta, böylece sera gazlarını sınırlamaya ve küresel ısınmayı yavaşlatmaya yardımcı olmaktadır.

Semail Ofiyolitindeki kromit yataklarının saha haritalaması sırasında, Umman'ın ultramafik kayaçlarının değerli mineralleri barındırmanın ötesinde bir rolü olabileceğini fark ettim.

Kromit kütleleriyle ilişkili peridotit ve dunit, CO₂ ile reaksiyona girme ve Magnezit ve Kalsit gibi kararlı karbonat mineralleri oluşturma doğal yeteneğine sahiptir ve bu sayede karbonu mineral karbonatlaşması yoluyla kayaç içinde kalıcı olarak kilitlemektedir.

Dünyanın dört bir yanındaki araştırmacılar ve şirketler şu anda bu doğal süreci hızlandırmanın ve daha verimli hale getirmenin yollarını araştırıyor. Mineral arama için incelediğim aynı kayaların küresel karbon emisyonlarını azaltmaya ve iklim değişikliğiyle mücadele çabalarına katkıda bulunabileceğini düşünmek büyüleyici…

Bu, sahadaki basit anlayışıma dayanmaktadır. Yorumum yanlışsa, her zaman daha fazla şey öğrenmeye ve anlayışımı geliştirmeye istekli olduğum için, rehberliğe gerçekten minnettar olurum.

 

Havadan/fabrikalardan CO₂

↓

(Yakalanan CO₂)

↓

Yeraltına enjekte edilen

↓

│ Ultramafik manto kayası │

│ (Peridotit / Dunit) │

│ Kromit yatakları │

↓

CO₂ + kaya mineralleri reaksiyona girer

(Mineral karbonatlaşma)

↓

Karbon katı minerallere dönüşür

Manyezit / Kalsit

↓

Katı kaya olarak kilitlenen CO₂

(Kalıcı karbon depolama)

 

 

https://www.linkedin.com/posts/biswajit-sonowal-50911990_chromite-geologist-mineral-share-7438497393316347905-klSD/

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Geological Methods in Mineral Exploration and Mining / Roger Marjoribanks

Resim
Geological Methods in Mineral Exploration and Mining Roger Marjoribanks Second Edition This book is written as a practical field manual to be used by geologists engaged in mineral exploration. It is also hoped that it will serve as a text and reference for students in Applied Geology courses of universities and colleges. The book aims to outline some of the practical skills that turn the graduate geologist into an explorationist. It is intended as a practical “how to” book, rather than as a text on geological or ore deposit theory. YAYINA ULAŞMAK İÇİN: (1) https://link.springer.com/content/pdf/bfm:978-3-540-74375-0/1?pdf=chapter%20toc
Devamı

Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi…

Resim
Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi… H. A. Baran Ülkemizin önemli metalojenik kuşaklarından birinde yer alan bölge baz metaller açısından potansiyeli yüksek alanlar arasında yer almaktadır. İnceleme alanı ve çevresinde hali hazırda keşfedilmiş ve/veya işletilen 20 adet maden yatağı mevcuttur. Bunlardan 5 tanesi endüstriyel hammadde ocağı (mermer), 15 tanesi (10 Pb-Zn, 2 Cu, 3 Cr) ise metalik maden yataklarıdır. Uzaktan algılama ile maden aramada yaygın olarak kullanılan tekniklerden birisi de alterasyon tespitidir. Çalışma alanındaki madenler uzaktan algılama çalışmalarında yüksek başarı oranı ile tespit edilebilen demir veya demirli mineral içermektedir. Landsat 8 uydu görüntüsü üzerinde uzaktan algılama teknikleri (band oranlaması, kontrast germesi, renkli kompozit görüntü oluşturma) kullanılarak Hakkâri’de hali hazırda mevcut veya işletilen maden yataklarının konumları başarılı bir şekilde belirlenerek, 2 yeni potansiyel sahanın tesp...
Devamı

Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri

Resim
Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri Ramazan SARI, Şahset KÜÇÜKEFE, Gülcan BOZKAYA, Ömer BOZKAYA, Fatih BADEMLER, Zehra DEVECİ ARAL, Elif Dilek BAYRAKÇIOĞLU, Cahit DÖNMEZ ve Serkan ÖZKÜMÜŞ İnceleme alanı, Biga yarımadasının güneydoğusunda yer almaktadır. Arazide, sondaj ve laboratuvar çalışmalarıyla bölgede daha önce tanımlanmamış, Alt Miyosen ve öncesi birimleri kesen ve Au, Pb, Zn ve Cu anomalileri içeren diyorit porfir sokulumunun varlığı belirlenmiştir. Porfiri kütle ve sokulduğu çevre kayalar içinde birbirini kesen ve/veya iç içe geçmiş potasik, piropilitik, fillik ve arjilik alterasyon zonları gelişmiştir. Diyorit porfir ve yan kayada nabit altın, gümüş, pirit, kalkopirit, sfalerit ve galen içeren damar-damarcıklar gelişmiştir. Damar-damarcıklar derinlerde ondülasyonlu kuvars, orta ve üst seviyelerde masif kuvars, kalsit, dolomit ve barit dolguludur. Sfalerit, kuvars ve baritlerde yapılan sıvı kapanı...
Devamı

ALACAKAYA (ELAZIĞ) MERMERİNDE GULEMAN OFİYOLİTİNİN MUCİZESİ

Resim
Elazığ ili Alacakaya (Guleman) ilçesinde bulunan ve “Elazığ Vişnesi” olarak adlandırılan mermerin ünü ülkemiz sınırlarını aşmıştır. Literatürde “Rosso Levanto” olarak bilinen volkano sedimanter tektonik breş bölgede mermer olarak üretilmektedir. 1980’li yıllarda başlayan bir serüvenin ürünü olan Rosso Levanto günümüzde dünyanın en önemli yapılarında karşımıza çıkmaktadır. Elazığ vişnesi olarak bilinen breşik mermerler, Alp-Himalaya Orojenezine bağlı olarak oluşan ve Hatay, Adana, Elazığ, Ağrı doğrultusunda uzanıp İran’da son bulan kuşak içerisinde yer almaktadır. En iyi breşik mermerlerin oluştuğu yer Alacakaya (Guleman, Elazığ) bölgesidir. Guleman yöresinde yüzeyleyn ultramafik-mafik kayaçlar, tektonik dilimlenmeyle parçalanmış eksik dizi bir ofiyolit topluluğu olarak tanımlanmış ve “Guleman Ofiyoliti” olarak adlanmıştır (Özkan, 1982). Guleman (Alacakaya-Elazığ) bölgesini oluşturan litolojik birimler yaşlıdan gence doğru; Paleozoyik yaşlı Bitlis Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı ...
Devamı

Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye

Resim
  Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye Fabien Rabayrol, Craig J.R. Hart, and Robert A. Creaser   The newly defined, 1,500-km-long, late Cenozoic Anatolian metallogenic trend of Turkey is the central segment of the western Tethyan metallogenic belt and formed after the closure of the southern Neotethys Ocean. Mineral deposit discoveries along this trend show that the Oligocene to Miocene igneous units are highly prospective for gold-rich porphyry- and epithermal-style mineralization (~27 Moz) but that copper endowment is poor. However, the temporal and spatial constraints on late Cenozoic gold districts and isolated prospects and their tectonic affinity are poorly known, despite recent efforts. We herein provide new U-Pb and Re-Os age data and field observations from Miocene gold prospects and deposits throughout the Anatolian trend, which we interpret together with previousl...
Devamı