LOI ve SM
grafiği, cevherin serpantinle ilişkili olup olmadığını gösterir
Olivin bileşimi,
LOI ve SM hesaplamalarına dayanmaktadır. Bu, harmanlama amacıyla kullanılan
nikel laterit cevherinin 2 farklı türünü göstermektedir.
Cevherleşme ve serpantinleşme arasındaki ilişki, ultrabazik
kayaçların, örneğin ofiyolitlerin su ile etkileşime girdiği hidrotermal
süreçlere dayanır. Serpantinleşme, kayaçların yapısındaki demir ve magnezyumun
açığa çıkmasını sağlayarak demir, nikel, bakır ve altın gibi ekonomik değeri
olan minerallerin oluşumu için gerekli ortamı hazırlar.
Bu jeolojik sürecin temel dinamikleri şunlardır:
- Serpantinleşme
Yer kabuğunun derinliklerinde yer alan olivin ve piroksen gibi magmatik minerallerin, tektonik hareketler ve hidrotermal (sıcak su) sirkülasyonu sonucu su ile reaksiyona girerek serpantin minerallerine dönüşmesidir. Bu reaksiyon sırasında yüksek miktarda ısı ve hidrojen gazı açığa çıkar. - Cevherleşmeye
Katkısı (Metamorfik ve Hidrotermal Süreç)
- Demir ve Nikel Zenginleşmesi: Serpantinleşme sırasında
olivin minerali bozulurken yapısındaki magnezyum ve demir ayrışır.
Ayrışan demir, ortamdaki oksijen ve silisyum ile birleşerek manyetit
gibi demir cevherlerini oluşturur. Aynı mekanizma, nikelin serpantin
mineralleri içine hapsolmasına veya silikatlı nikel cevherlerinin
(örneğin lateritler) meydana gelmesine zemin hazırlar.
- Element Konsantrasyonu: Bu değişim süreci, ana
kayaçtaki dağınık halde bulunan ağır metallerin (Cu, Zn, Co, Au)
hidrotermal sıvılarla taşınıp belirli bölgelerde tenör (cevher oranı)
açısından yüksek yataklar (örneğin masif sülfit veya skarn tipi yataklar)
oluşturmasını tetikler.
- Skarn
Tipi Cevherleşmelerle Bağlantısı
Özellikle magmatik sokulumların (intrüzyon) serpantinleşmiş ultramafik kayaçları kestiği bölgelerde, sıvıların yarattığı kimyasal reaksiyonlar sonucunda demir cevheri (örneğin; Divriği demir yatakları) gibi ekonomik büyük maden yatakları meydana gelebilir.

Yorumlar
Yorum Gönder