MAFİK ve ULTRAMAFİK KAYAÇLAR


⭐Felsik kayaçlar, yaklaşık %65'ten fazla SiO₂ içeren silika bakımından zengin magmatik kayalardır. Genellikle açık renklidirler—beyaz, pembe veya açık gri—ve kuvars, potasyum feldispat ve sodyum bakımından zengin plagioklaz gibi mineraller baskındır. Yüksek silika içerikleri nedeniyle, felsik magmalar oldukça viskozdur ve bu da genellikle patlayıcı volkanik aktiviteye yol açar. Yaygın örnekler arasında granit (intrüzif) ve riyolit (ekstrüzif) bulunur. Bu kayalar kıtasal kabukta bol miktarda bulunur ve genellikle asidik magmatizma ve bazı durumlarda uranyum mineralleşmesi ile ilişkilidir.


⭐Ara kayaçlar, %52 ile %65 arasında değişen orta düzeyde silika içeriğine sahiptir. Felsik ve mafik kayalar arasında bileşimsel bir dengeyi temsil ederler ve genellikle açık ve koyu minerallerin karışımından dolayı gri veya "tuz-biber" görünümüne sahiptirler. Yaygın mineraller arasında amfibol ve ara plagioklaz feldispat bulunur. Diyorit (iç püskürme) ve andezit (dış püskürme) tipik örneklerdir. Bu kayaçlar genellikle dalma bölgelerinde oluşur ve sıklıkla kabuk içindeki magma karışımını veya evrimsel süreçleri gösterir.


⭐Mafik kayaçlar düşük silika içeriğine sahiptir, genellikle %45 ile %52 arasında SiO₂ içerir ve piroksen, olivin ve kalsiyumca zengin plagioklaz gibi demir ve magnezyum içeren mineraller bakımından zengindir. Genellikle siyah veya koyu yeşil renktedirler ve felsik kayaçlara göre daha yüksek yoğunluğa sahiptirler. Mafik magmalar daha az viskozdur, bu da kolayca akmalarına ve geniş lav akıntıları oluşturmalarına olanak tanır. Yaygın örnekler arasında gabro (iç püskürme) ve bazalt (dış püskürme) bulunur. Bu kayalar okyanus kabuğunun tipik örnekleridir ve manto kaynaklıdırlar; bu da onları manto süreçlerini ve magmatizmayı anlamada önemli kılar.


⭐Ultramafik kayaçlar, son derece düşük silika içeriğine (tipik olarak %45'ten az SiO₂) ve çok yüksek demir (Fe) ve magnezyum (Mg) konsantrasyonlarına sahip magmatik kayalardır. Ağırlıklı olarak olivin ve piroksen gibi minerallerden oluşurlar ve çok az veya hiç feldispat veya kuvars içermezler. Bu kayalar genellikle koyu yeşil ila siyah renktedir, çok yoğundur ve intrüzif olduklarında genellikle iri tanelidirler. Bileşimleri nedeniyle, ultramafik magmalar çok düşük viskoziteye sahiptir ve mantonun derinliklerinde oluşurlar.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Geological Methods in Mineral Exploration and Mining / Roger Marjoribanks

Resim
Geological Methods in Mineral Exploration and Mining Roger Marjoribanks Second Edition This book is written as a practical field manual to be used by geologists engaged in mineral exploration. It is also hoped that it will serve as a text and reference for students in Applied Geology courses of universities and colleges. The book aims to outline some of the practical skills that turn the graduate geologist into an explorationist. It is intended as a practical “how to” book, rather than as a text on geological or ore deposit theory. YAYINA ULAŞMAK İÇİN: (1) https://link.springer.com/content/pdf/bfm:978-3-540-74375-0/1?pdf=chapter%20toc
Devamı

Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi…

Resim
Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi… H. A. Baran Ülkemizin önemli metalojenik kuşaklarından birinde yer alan bölge baz metaller açısından potansiyeli yüksek alanlar arasında yer almaktadır. İnceleme alanı ve çevresinde hali hazırda keşfedilmiş ve/veya işletilen 20 adet maden yatağı mevcuttur. Bunlardan 5 tanesi endüstriyel hammadde ocağı (mermer), 15 tanesi (10 Pb-Zn, 2 Cu, 3 Cr) ise metalik maden yataklarıdır. Uzaktan algılama ile maden aramada yaygın olarak kullanılan tekniklerden birisi de alterasyon tespitidir. Çalışma alanındaki madenler uzaktan algılama çalışmalarında yüksek başarı oranı ile tespit edilebilen demir veya demirli mineral içermektedir. Landsat 8 uydu görüntüsü üzerinde uzaktan algılama teknikleri (band oranlaması, kontrast germesi, renkli kompozit görüntü oluşturma) kullanılarak Hakkâri’de hali hazırda mevcut veya işletilen maden yataklarının konumları başarılı bir şekilde belirlenerek, 2 yeni potansiyel sahanın tesp...
Devamı

Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri

Resim
Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri Ramazan SARI, Şahset KÜÇÜKEFE, Gülcan BOZKAYA, Ömer BOZKAYA, Fatih BADEMLER, Zehra DEVECİ ARAL, Elif Dilek BAYRAKÇIOĞLU, Cahit DÖNMEZ ve Serkan ÖZKÜMÜŞ İnceleme alanı, Biga yarımadasının güneydoğusunda yer almaktadır. Arazide, sondaj ve laboratuvar çalışmalarıyla bölgede daha önce tanımlanmamış, Alt Miyosen ve öncesi birimleri kesen ve Au, Pb, Zn ve Cu anomalileri içeren diyorit porfir sokulumunun varlığı belirlenmiştir. Porfiri kütle ve sokulduğu çevre kayalar içinde birbirini kesen ve/veya iç içe geçmiş potasik, piropilitik, fillik ve arjilik alterasyon zonları gelişmiştir. Diyorit porfir ve yan kayada nabit altın, gümüş, pirit, kalkopirit, sfalerit ve galen içeren damar-damarcıklar gelişmiştir. Damar-damarcıklar derinlerde ondülasyonlu kuvars, orta ve üst seviyelerde masif kuvars, kalsit, dolomit ve barit dolguludur. Sfalerit, kuvars ve baritlerde yapılan sıvı kapanı...
Devamı

ALACAKAYA (ELAZIĞ) MERMERİNDE GULEMAN OFİYOLİTİNİN MUCİZESİ

Resim
Elazığ ili Alacakaya (Guleman) ilçesinde bulunan ve “Elazığ Vişnesi” olarak adlandırılan mermerin ünü ülkemiz sınırlarını aşmıştır. Literatürde “Rosso Levanto” olarak bilinen volkano sedimanter tektonik breş bölgede mermer olarak üretilmektedir. 1980’li yıllarda başlayan bir serüvenin ürünü olan Rosso Levanto günümüzde dünyanın en önemli yapılarında karşımıza çıkmaktadır. Elazığ vişnesi olarak bilinen breşik mermerler, Alp-Himalaya Orojenezine bağlı olarak oluşan ve Hatay, Adana, Elazığ, Ağrı doğrultusunda uzanıp İran’da son bulan kuşak içerisinde yer almaktadır. En iyi breşik mermerlerin oluştuğu yer Alacakaya (Guleman, Elazığ) bölgesidir. Guleman yöresinde yüzeyleyn ultramafik-mafik kayaçlar, tektonik dilimlenmeyle parçalanmış eksik dizi bir ofiyolit topluluğu olarak tanımlanmış ve “Guleman Ofiyoliti” olarak adlanmıştır (Özkan, 1982). Guleman (Alacakaya-Elazığ) bölgesini oluşturan litolojik birimler yaşlıdan gence doğru; Paleozoyik yaşlı Bitlis Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı ...
Devamı

Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye

Resim
  Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye Fabien Rabayrol, Craig J.R. Hart, and Robert A. Creaser   The newly defined, 1,500-km-long, late Cenozoic Anatolian metallogenic trend of Turkey is the central segment of the western Tethyan metallogenic belt and formed after the closure of the southern Neotethys Ocean. Mineral deposit discoveries along this trend show that the Oligocene to Miocene igneous units are highly prospective for gold-rich porphyry- and epithermal-style mineralization (~27 Moz) but that copper endowment is poor. However, the temporal and spatial constraints on late Cenozoic gold districts and isolated prospects and their tectonic affinity are poorly known, despite recent efforts. We herein provide new U-Pb and Re-Os age data and field observations from Miocene gold prospects and deposits throughout the Anatolian trend, which we interpret together with previousl...
Devamı