KÖMÜR MADENCİLİĞİNDE TEŞVİK Mİ, YOKSA DESTEĞE ERİŞİM ENGELİ Mİ? 

 Ömer Günay, Avukat-Maden Mühendisi

Yasal dayanağı maliyet artışlarını karşılamak olan bir destek mekanizmasında, desteğin yarısının üretim artışına bağlanması, kömür sektörünün gerçekleri açısından yeniden değerlendirilmelidir. Kömür madenciliği bugün yüksek maliyetler, finansman ihtiyacı ve üretimin kendine özgü teknik zorluklarıyla mücadele ediyor. Özellikle yer altı kömür işletmeleri açısından üretimi sürdürmek dahi önemli bir ekonomik çaba gerektirirken, üretim kapasitesini artırmak çok daha kapsamlı yatırımlar ve hazırlık süreçleri gerektiriyor. 

Böyle bir dönemde, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun geçici 29. maddesine dayanılarak çıkarılan 11416 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yer altı maden işletmelerine yönelik maliyet desteğinin ödeme koşulları yeniden düzenlendi. 13 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan bu düzenlemeyle, 2026–2028 dönemi için gerekli koşulları sağlayan işletmelere destek tutarının yüzde 50sinin ödenmesi; kalan %50’nin ise ilgili ayda kömür üretiminin bir önceki yılın aynı ayına göre en az yüzde 10 artması hâlinde ödenmesi öngörüldü. Önceki yılın aynı ayında üretim yapılmaması ve yeni işletmelerin hazırlık faaliyetleri gibi durumlar için ayrıca hükümler getirildi. Burada üzerinde durulması gereken temel mesele, üretim artışının desteklenmesi değildir. Asıl mesele, maliyet artışlarını karşılamak amacıyla oluşturulan desteğin yarısının, işletmenin ayrıca üretim artışı gerçekleştirmesi şartına bağlanmasıdır.

Maliyetleri karşılamakta zorlanan bir işletme, üretimini artırabilmek için yeni yatırımlara ihtiyaç duyabilir. Yeni galeri hazırlıkları, üretim panolarının oluşturulması, tahkimat, havalandırma, makine ve ekipman yatırımları hem finansman hem de zaman gerektirir. Üretim artışı yalnızca işletmecinin iradesiyle gerçekleşmez; jeolojik koşullar ve teknik hazırlıklar da belirleyicidir. Dolayısı ile destekten tam yararlanabilmek için yüzde 10 üretim artışı şartı aranması, bazı işletmeler açısından yeni bir maliyet ve finansman baskısı oluşturabilir. Desteğin amacı işletmelerin maliyet yükünü hafifletmekse, desteğe erişimin yatırım ve üretim artışı kapasitesine bağlanmasının sonuçları dikkatle değerlendirilmelidir. Üretim artıran işletmeye ilave destek verilmesi elbette ayrı bir politika tercihi olabilir. 

Ancak temel maliyet desteğinin, üretimini kısa vadede artıramayan işletmeler bakımından fiilen yarıya düşmesi, destek politikasının hedefleriyle uygulamadaki sonuçları arasında bir gerilim yaratabilir. Teşvik, işletmenin önce yeni bir mali yükün altına girmesini beklemek değil, üretimini sürdürebilmesi ve kapasitesini geliştirebilmesi için gerekli ekonomik zemini oluşturmaktır. Kömür sektörünün ihtiyacı, üretim artışını yalnızca bir koşul olarak öne çıkaran değil, bu artışı teknik ve ekonomik açıdan mümkün kılan bir destek anlayışıdır.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Geological Methods in Mineral Exploration and Mining / Roger Marjoribanks

Resim
Geological Methods in Mineral Exploration and Mining Roger Marjoribanks Second Edition This book is written as a practical field manual to be used by geologists engaged in mineral exploration. It is also hoped that it will serve as a text and reference for students in Applied Geology courses of universities and colleges. The book aims to outline some of the practical skills that turn the graduate geologist into an explorationist. It is intended as a practical “how to” book, rather than as a text on geological or ore deposit theory. YAYINA ULAŞMAK İÇİN: (1) https://link.springer.com/content/pdf/bfm:978-3-540-74375-0/1?pdf=chapter%20toc
Devamı

Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi…

Resim
Baz metal yataklarının uzaktan algılama ile belirlenmesine bir örnek: Hakkari güneyi… H. A. Baran Ülkemizin önemli metalojenik kuşaklarından birinde yer alan bölge baz metaller açısından potansiyeli yüksek alanlar arasında yer almaktadır. İnceleme alanı ve çevresinde hali hazırda keşfedilmiş ve/veya işletilen 20 adet maden yatağı mevcuttur. Bunlardan 5 tanesi endüstriyel hammadde ocağı (mermer), 15 tanesi (10 Pb-Zn, 2 Cu, 3 Cr) ise metalik maden yataklarıdır. Uzaktan algılama ile maden aramada yaygın olarak kullanılan tekniklerden birisi de alterasyon tespitidir. Çalışma alanındaki madenler uzaktan algılama çalışmalarında yüksek başarı oranı ile tespit edilebilen demir veya demirli mineral içermektedir. Landsat 8 uydu görüntüsü üzerinde uzaktan algılama teknikleri (band oranlaması, kontrast germesi, renkli kompozit görüntü oluşturma) kullanılarak Hakkâri’de hali hazırda mevcut veya işletilen maden yataklarının konumları başarılı bir şekilde belirlenerek, 2 yeni potansiyel sahanın tesp...
Devamı

Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri

Resim
Çatalçam (Soma-Manisa) Au-Pb-Zn-Cu cevherleşmesinin jeolojik, mineralojikpetrografik ve sıvı kapanım özellikleri Ramazan SARI, Şahset KÜÇÜKEFE, Gülcan BOZKAYA, Ömer BOZKAYA, Fatih BADEMLER, Zehra DEVECİ ARAL, Elif Dilek BAYRAKÇIOĞLU, Cahit DÖNMEZ ve Serkan ÖZKÜMÜŞ İnceleme alanı, Biga yarımadasının güneydoğusunda yer almaktadır. Arazide, sondaj ve laboratuvar çalışmalarıyla bölgede daha önce tanımlanmamış, Alt Miyosen ve öncesi birimleri kesen ve Au, Pb, Zn ve Cu anomalileri içeren diyorit porfir sokulumunun varlığı belirlenmiştir. Porfiri kütle ve sokulduğu çevre kayalar içinde birbirini kesen ve/veya iç içe geçmiş potasik, piropilitik, fillik ve arjilik alterasyon zonları gelişmiştir. Diyorit porfir ve yan kayada nabit altın, gümüş, pirit, kalkopirit, sfalerit ve galen içeren damar-damarcıklar gelişmiştir. Damar-damarcıklar derinlerde ondülasyonlu kuvars, orta ve üst seviyelerde masif kuvars, kalsit, dolomit ve barit dolguludur. Sfalerit, kuvars ve baritlerde yapılan sıvı kapanı...
Devamı

ALACAKAYA (ELAZIĞ) MERMERİNDE GULEMAN OFİYOLİTİNİN MUCİZESİ

Resim
Elazığ ili Alacakaya (Guleman) ilçesinde bulunan ve “Elazığ Vişnesi” olarak adlandırılan mermerin ünü ülkemiz sınırlarını aşmıştır. Literatürde “Rosso Levanto” olarak bilinen volkano sedimanter tektonik breş bölgede mermer olarak üretilmektedir. 1980’li yıllarda başlayan bir serüvenin ürünü olan Rosso Levanto günümüzde dünyanın en önemli yapılarında karşımıza çıkmaktadır. Elazığ vişnesi olarak bilinen breşik mermerler, Alp-Himalaya Orojenezine bağlı olarak oluşan ve Hatay, Adana, Elazığ, Ağrı doğrultusunda uzanıp İran’da son bulan kuşak içerisinde yer almaktadır. En iyi breşik mermerlerin oluştuğu yer Alacakaya (Guleman, Elazığ) bölgesidir. Guleman yöresinde yüzeyleyn ultramafik-mafik kayaçlar, tektonik dilimlenmeyle parçalanmış eksik dizi bir ofiyolit topluluğu olarak tanımlanmış ve “Guleman Ofiyoliti” olarak adlanmıştır (Özkan, 1982). Guleman (Alacakaya-Elazığ) bölgesini oluşturan litolojik birimler yaşlıdan gence doğru; Paleozoyik yaşlı Bitlis Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı ...
Devamı

Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye

Resim
  Tectonic Triggers for Postsubduction Magmatic-Hydrothermal Gold Metallogeny in the Late Cenozoic Anatolian Metallogenic Trend, Türkiye Fabien Rabayrol, Craig J.R. Hart, and Robert A. Creaser   The newly defined, 1,500-km-long, late Cenozoic Anatolian metallogenic trend of Turkey is the central segment of the western Tethyan metallogenic belt and formed after the closure of the southern Neotethys Ocean. Mineral deposit discoveries along this trend show that the Oligocene to Miocene igneous units are highly prospective for gold-rich porphyry- and epithermal-style mineralization (~27 Moz) but that copper endowment is poor. However, the temporal and spatial constraints on late Cenozoic gold districts and isolated prospects and their tectonic affinity are poorly known, despite recent efforts. We herein provide new U-Pb and Re-Os age data and field observations from Miocene gold prospects and deposits throughout the Anatolian trend, which we interpret together with previousl...
Devamı